คลังความรู้พืช

ปัญหาธาตุอาหาร โรค แมลง และการดูแลของพืชแต่ละชนิด — ฐานความรู้นี้ถูกใช้เป็นบริบทของการวิเคราะห์ทุกครั้ง

นาข้าว

ข้าว
Rice · Oryza sativa
พืชเศรษฐกิจหลักของไทย อาการขาดธาตุอาหารมักดูจากสีใบและการแตกกอ

พืชไร่

ผัก

ไม้ผล

ไม้ประดับ

ธาตุอาหารที่ระบบประเมิน

ไนโตรเจน (N)

เคลื่อนย้ายได้ — อาการเริ่มที่ใบแก่ · ธาตุหลัก

ใบแก่เหลืองทั้งใบค่อนข้างสม่ำเสมอ
ใบใหม่ยังเขียวกว่าใบแก่
ต้นโตช้า ใบเล็กลง

ฟอสฟอรัส (P)

เคลื่อนย้ายได้ — อาการเริ่มที่ใบแก่ · ธาตุหลัก

ใบแก่มีสีม่วง/แดงคล้ำ โดยเฉพาะด้านหลังใบ
ใบเขียวเข้มผิดปกติแต่ต้นไม่โต
ระบบรากอ่อนแอ ออกดอกน้อย

โพแทสเซียม (K)

เคลื่อนย้ายได้ — อาการเริ่มที่ใบแก่ · ธาตุหลัก

ขอบใบแก่เหลืองแล้วไหม้เป็นสีน้ำตาล
ใบอาจม้วนงอ
ผลเล็ก คุณภาพต่ำ

แคลเซียม (Ca)

เคลื่อนย้ายไม่ได้ — อาการเริ่มที่ใบใหม่ · ธาตุหลัก

ยอดอ่อนบิดเบี้ยว ปลายยอดไหม้
ใบใหม่ผิดรูป ขอบใบตายเป็นสีน้ำตาล
ผลเน่าที่ก้นผล (blossom-end rot) ในมะเขือเทศ/พริก

แมกนีเซียม (Mg)

เคลื่อนย้ายได้ — อาการเริ่มที่ใบแก่ · ธาตุหลัก

ใบแก่เหลืองระหว่างเส้นใบแต่เส้นใบยังเขียว
ขอบใบอาจม้วนขึ้น
ใบแก่ร่วงก่อนกำหนด

กำมะถัน (S)

เคลื่อนย้ายไม่ได้ — อาการเริ่มที่ใบใหม่ · ธาตุหลัก

ใบใหม่เหลืองซีดทั้งใบ
ต้นโตช้า
ใบแก่ยังค่อนข้างเขียว

เหล็ก (Fe)

เคลื่อนย้ายไม่ได้ — อาการเริ่มที่ใบใหม่ · ธาตุรอง

ใบใหม่เหลืองแต่เส้นใบยังเขียวเป็นตาข่าย
ยอดซีดจนเกือบขาวในกรณีรุนแรง

สังกะสี (Zn)

เคลื่อนย้ายไม่ได้ — อาการเริ่มที่ใบใหม่ · ธาตุรอง

ใบใหม่เล็กผิดปกติ
ข้อสั้น ใบเรียงชิดกันเป็นกระจุก
เหลืองระหว่างเส้นใบที่ยอด

แมงกานีส (Mn)

เคลื่อนย้ายไม่ได้ — อาการเริ่มที่ใบใหม่ · ธาตุรอง

ใบอ่อนเหลืองระหว่างเส้นใบแบบเบลอ
มีจุดตายสีน้ำตาลเล็ก ๆ บนแผ่นใบ

โบรอน (B)

เคลื่อนย้ายไม่ได้ — อาการเริ่มที่ใบใหม่ · ธาตุรอง

ยอดอ่อนตาย ใบใหม่หนาและเปราะ
ผลแตกหรือมีรอยคอร์ก
ดอกร่วง ติดผลน้อย

ทองแดง (Cu)

เคลื่อนย้ายไม่ได้ — อาการเริ่มที่ใบใหม่ · ธาตุรอง

ใบอ่อนซีดและม้วนบิด
ยอดเหี่ยวทั้งที่ดินชื้น

โมลิบดีนัม (Mo)

เคลื่อนย้ายไม่ได้ — อาการเริ่มที่ใบใหม่ · ธาตุรอง

ใบแก่ซีดเหลือง
ขอบใบม้วน
ในพืชตระกูลกะหล่ำใบเรียวผิดรูป

โรคพืชที่รองรับ

โรคใบจุด (Leaf spot)
จุดกลมหรือเหลี่ยมบนใบ ขอบแผลมักเข้มกว่ากลางแผล เกิดได้จากทั้งเชื้อราและแบคทีเรีย
โรคราแป้ง (Powdery mildew)
ราสีขาวคล้ายแป้งบนผิวใบด้านบน พบมากเมื่ออากาศเย็นชื้นและอากาศไม่ถ่ายเท
โรคราน้ำค้าง (Downy mildew)
เหลืองเป็นเหลี่ยมตามเส้นใบด้านบน และมีคราบราสีเทาม่วงใต้ใบ
โรคราสนิม (Rust)
ตุ่มผงสีส้มหรือน้ำตาลแดงใต้ใบ ผงติดมือเมื่อสัมผัส
โรคแอนแทรคโนส (Anthracnose)
แผลยุบสีน้ำตาลดำบนใบ กิ่ง และผล พบมากในมะม่วง พริก และไม้ผลเขตร้อน
โรคใบไหม้ (Blight)
เนื้อใบไหม้ลามอย่างรวดเร็วเป็นบริเวณกว้าง มักเริ่มจากขอบหรือปลายใบ
โรคขอบใบแห้ง (แบคทีเรีย) (Bacterial leaf blight)
พบมากในข้าว ขอบใบแห้งเป็นทางสีเทาขาวจากปลายใบลงมา
อาการคล้ายโรคไวรัส (Viral mosaic symptoms)
ใบด่างเขียวสลับเหลือง ใบผิดรูป ต้นแคระ ไม่หายด้วยการใส่ปุ๋ย
โรครากเน่าโคนเน่า (Root rot)
รากเสียหายจากเชื้อราในดินที่แฉะ ทำให้ต้นเหี่ยวทั้งที่ดินยังชื้น
โรคแผลแตกที่ลำต้น (Stem canker)
แผลแตกยุบบนกิ่งหรือลำต้น มียางไหลในไม้ผลบางชนิด

แมลงศัตรูพืชที่รองรับ

เพลี้ยอ่อน (Aphids)
แมลงปากดูดตัวนิ่มเกาะเป็นกลุ่มที่ยอดอ่อนและใต้ใบ
เพลี้ยไฟ (Thrips)
แมลงขนาดเล็กมาก ดูดน้ำเลี้ยงทำให้ใบเป็นรอยขูดสีเงิน
ไรแดง (Spider mites)
ไรขนาดเล็กใต้ใบ ทำให้ใบเป็นจุดประซีดและมีใยบาง
แมลงหวี่ขาว (Whiteflies)
แมลงสีขาวเล็กบินขึ้นเป็นฝูงเมื่อสั่นใบ
เพลี้ยแป้ง (Mealybugs)
แมลงปกคลุมด้วยผงแป้งขาว เกาะตามซอกใบและโคนก้าน
เพลี้ยหอย (Scale insects)
ตัวเกาะนิ่งคล้ายเกล็ดนูนบนกิ่งและใบ
หนอนผีเสื้อ (Caterpillars)
หนอนกัดกินใบ ทำให้ใบแหว่งเป็นรูขนาดใหญ่
หนอนชอนใบ (Leaf miners)
หนอนเจาะกินอยู่ในเนื้อใบ เกิดเป็นทางคดเคี้ยวสีขาว
ด้วงกัดกินใบ (Beetles)
ด้วงกัดกินใบและดอก มักหากินกลางคืน